Inschrijven bij uw gemeente (BRP) en een BSN krijgen

Inschrijven bij uw gemeente is meestal de eerste officiële stap nadat u in Nederland bent aangekomen onder de Temporary Protection Directive (richtlijn tijdelijke bescherming). U wordt hiermee opgenomen in de Nederlandse basisregistratie personen (BRP) en u krijgt een BSN — het burgerservicenummer dat u voor bijna alles bij de overheid nodig heeft.

Dit is algemene informatie ter oriëntatie, geen juridisch advies. Procedures kunnen per gemeente verschillen en in de loop van de tijd veranderen — raadpleeg uw gemeente en de officiële bronnen voor uw situatie.

Waarom het BSN belangrijk is

Uw BSN (burgerservicenummer) is uw persoonlijke nummer voor contact met de Nederlandse overheid. U heeft het meestal nodig om:

• te beginnen met werken en correct betaald te worden;
• zorg en verzekering te regelen;
• een bankrekening te openen;
• leefgeld en andere ondersteuning aan te vragen;
• DigiD te gebruiken en zaken te regelen met de Belastingdienst, UWV en uw gemeente.

Wie zich kan inschrijven

U kunt zich meestal inschrijven onder tijdelijke bescherming als u bent:

• een Oekraïens staatsburger die Oekraïne op of na 26 november 2021 heeft verlaten (of eerder is vertrokken, maar kan aantonen dat u al in Nederland was); of
• een niet-Oekraïner die op 23 februari 2022 internationale bescherming had of een permanente Oekraïense verblijfsvergunning; of
• een naast familielid van iemand die hieronder valt (de relatie moet vóór 23 februari 2022 hebben bestaan).

Mensen die alleen een tijdelijke Oekraïense vergunning hadden, verloren over het algemeen hun recht op 4 september 2025, tenzij zij een andere Nederlandse verblijfsvergunning hebben gekregen.

De stappen

1. Schrijf u in bij de gemeente (BRP) waar u verblijft. U geeft uw persoonlijke gegevens en uw (tijdelijke) adres door.
2. U ontvangt uw BSN. Na inschrijving in de BRP krijgt u automatisch een BSN — vaak kort daarna per brief.
3. Maak een afspraak bij de IND voor uw bewijs van tijdelijke bescherming, meestal binnen 4 weken na uw BRP-inschrijving. Daar haalt u uw bewijs op — een sticker, een apart papier, of een O-document (voor mensen van 14 jaar en ouder). Er worden biometrische gegevens (foto, vingerafdrukken, handtekening) afgenomen.

Wat u moet meenemen

Een origineel identiteitsdocument als u dat heeft — een paspoort, geboorteakte of verblijfsvergunning. Als u geen documenten heeft, start de gemeente een aparte procedure om uw identiteit vast te stellen, en u kunt toch beginnen.

Hoe lang het duurt

• De BRP-inschrijving wordt vaak tijdens de afspraak zelf afgerond; uw BSN volgt meestal per brief kort daarna.
• De IND-afspraak is normaal gesproken binnen 4 weken na de BRP-inschrijving.
• Biometrische gegevens worden bij de IND afgenomen. Sommige mensen ontvangen een aparte brief en moeten binnen twee weken na ontvangst daarvan een afspraak maken.

Wachttijden verschillen per gemeente en per periode.

Nadat u bent ingeschreven

Zodra u bent ingeschreven en uw bewijs heeft, heeft u over het algemeen recht op opvang, leefgeld, zorg en onderwijs voor kinderen. U mag ook als werknemer werken zonder werkvergunning — uw werkgever doet alleen een melding bij het UWV, en u kunt meestal een paar werkdagen na die melding beginnen met werken.

Veelvoorkomende problemen en waar u op moet letten

• Geen documenten? De gemeente start een aparte procedure om uw identiteit vast te stellen — u kunt zich toch inschrijven.
• Bewaar uw bewijs goed (de sticker of het O-document) — het kan zijn dat u het moet laten zien.
• Geef wijzigingen door aan uw gemeente in adres, inkomen of huishouden — deze kunnen invloed hebben op uw leefgeld.
• Let op brieven van de gemeente en de IND, en reageer binnen de gestelde termijn.
• Een BSN is geen verblijfsvergunning. Uw bewijs van tijdelijke bescherming is het document dat uw status aantoont.

Goed om te weten

• Tijdelijke bescherming in Nederland loopt op dit moment tot 4 maart 2027. De overheid heeft een 3-jarig overgangsdocument aangekondigd voor na die datum; de details worden nog uitgewerkt.

Als u er niet uitkomt

Als de procedure bij de gemeente onduidelijk is, uw documenten ontbreken, of u een brief heeft ontvangen die u niet begrijpt — dan kunt u onze consultant in de app vragen, of contact opnemen met RefugeeHelp, het Juridisch Loket, of rechtstreeks met uw gemeente.